|
Tweet |
Halk arasında zatürre olarak bilinen pnömoni, akciğer dokusunun iltihaplanmasıyla ortaya çıkan ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Dünyada ve ülkemizde sık görülen bu hastalık, özellikle ileri yaşta ve kronik rahatsızlığı olan kişilerde ölümcül seyredebilir. Türkiye’de her yıl yaklaşık 300 bin kişiye zatürre tanısı konulmakta olup, Sağlık Bakanlığı 2023 verilerine göre hastaneye yatış gerektiren en önemli enfeksiyonlardan biridir.
Acıbadem Fulya Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Reha Baran, zatürrenin sonbahar ve kış aylarında kapalı alanlarda daha fazla zaman geçirilmesi nedeniyle artış gösterdiğini vurguluyor. Prof. Dr. Baran, “Enfeksiyon sebebiyle vücuttaki oksijen seviyesinin düşmesi tüm organları etkiler. Akciğerin yanı sıra böbrek, kalp ve karaciğer yetmezlikleri gelişebilir. 65 yaş üstü ve kronik hastalığı olan kişilerde risk çok daha yüksektir” diyor.
Kapalı Alanlarda Hızla Bulaşıyor
Zatürre grip, RSV veya koronavirüs gibi solunum yolu virüsleriyle tetiklenir. Soğuk hava, kapalı ortamlarda uzun süre bulunmak ve D vitamini eksikliği bağışıklığı zayıflatarak hastalığın yayılmasını kolaylaştırır. KOAH, kalp yetmezliği ve diyabet gibi kronik rahatsızlıklar da riski artırır.
Mikroplar Oksijen Seviyesini Düşürüyor
Bakteri, virüs veya nadiren mantar kaynaklı olan zatürre, solunum yoluyla bulaşır. Öksürük ve hapşırıkla yayılan mikroplar akciğerlere ulaştığında, alveoller sıvı ve iltihapla dolarak oksijen seviyesini düşürür. Bu durum ateş, öksürük ve göğüs ağrısı gibi belirtilerle kendini gösterir.
Hafif Öksürük ve Ateş Erken Belirtisi Olabilir
Zatürre başlangıçta basit bir soğuk algınlığı gibi başlar. 38–40 derece ateş, titreme, kuru öksürük, ardından balgamlı öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve kas-eklem ağrıları görülebilir. Prof. Dr. Baran, risk grubunda hafif belirtilerin bile erken tanı için kritik olduğunu belirtiyor. Erken tedavi, solunum yetmezliği ve kan zehirlenmesi gibi komplikasyonları önler.
Bol Sıvı ve İstirahat Hayati Önemde
Bakteri kaynaklı zatürrelerde antibiyotik, viral zatürrelerde ise bol sıvı, istirahat, ateş düşürücü ve gerekirse oksijen desteği uygulanır. Grip kaynaklı zatürrede antiviral ilaçlar, COVID-19 gibi enfeksiyonlarda kortizon gerekebilir.
Zatürreden Korunmak İçin 8 Kritik Kural:
Zatürre ve grip aşılarınızı yaptırın.
Sigara ve alkolü bırakın.
Ellerinizi sık sık, en az 2 dakika sabunlu suyla yıkayın.
Kapalı alanlarda maske kullanın veya bulunmaktan kaçının.
Hastalarla yakın temastan kaçının.
Bağışıklığı güçlendirmek için dengeli beslenin, uyuyun, egzersiz yapın ve stresi yönetin.
Odanızı günde üç kez 15 dakika havalandırın, nemi düşük ortamlardan uzak durun.
Soğuk havada burundan nefes alın, burun havayı ısıtarak akciğerlere ulaşmasını sağlar.
Zatürreye karşı bilinçli önlem almak, hayat kurtarır ve ciddi komplikasyonları önler. Özellikle risk grubundaki kişiler için erken tanı ve tedavi hayati öneme sahiptir.
