|
Tweet |
Modern yaşamın beraberinde getirdiği hareketsizlik, bilgisayar başında uzun saatler, elektromanyetik alanlara maruz kalma, fast food tüketimi, düzensiz uyku ve yüksek stres, artık yalnızca ileri yaşları değil gençleri de tehdit ediyor. Uzmanlara göre bu tablo, erken tükenmişlik sendromu, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve hücresel yaşlanmayı hızlandırıyor.
Acıbadem Kozyatağı Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Belgin Küçükkaya, sağlıklı yaş almanın artık yalnızca ileri yaşlara özgü bir hedef olmadığını vurguluyor:
“Sağlıklı yaş almak, artık gençlerin hatta ergenlerin de sorumluluğudur. Artık hasta olmamak için değil, sağlıklı kalmak için çaba göstermeliyiz. Günümüzde kişiye özel ve bütüncül bir yaklaşım şart.”
Dr. Küçükkaya’ya göre sağlıklı yaş almak; gastroenteroloji, kardiyoloji, fizik tedavi, ruh sağlığı ve metabolizma gibi pek çok alanın uyum içinde çalışmasını gerektiriyor. Bu nedenle yıllardır doğru sanılan birçok alışkanlığın günümüzde geçerliliğini yitirdiğini belirtiyor.
DOĞRUSU:
Su ihtiyacı kişiye özeldir. Kilo, cinsiyet, yaşam tarzı ve mevcut hastalıklara göre değişir. Sağlıklı bir yetişkin için günlük su ihtiyacı genellikle 2–3 litre arasında olsa da, böbrek hastalığı veya kalp yetmezliği gibi durumlarda bu miktar tehlikeli olabilir.
“İdrar rengi en önemli göstergedir. Açık renk yeterli su tüketimini, koyu renk ise yetersizliği gösterir.”
DOĞRUSU:
Uyku ihtiyacı kişiden kişiye değişir. Önemli olan uyku süresi değil, uyku kalitesi ve zamanlamasıdır.
22.00–06.00 saatleri arasında:
Hücre onarımı
Metabolizma düzenlenmesi
Bağışıklık güçlenmesi
Yağ yakımı
en verimli şekilde gerçekleşir.
“Horlama ve uyku apnesi gibi sorunlar mutlaka tedavi edilmelidir. Kesintisiz ve kaliteli uyku, kronik hastalık riskini azaltır.”
DOĞRUSU:
Egzersiz hedefleri kişiye özel olmalıdır. Herkes için aynı hareket planı doğru değildir.
Kimi için 5–7 bin adım yeterlidir
Kimi için 5–6 km koşu uygundur
Protezi olan ya da düşme riski bulunan bireylerde yoğun tempo sakıncalıdır
“Açık havada yürüyüş, derin nefes egzersizleri, esneme ve kültür-fizik çalışmaları beden ve ruh sağlığını birlikte destekler.”
DOĞRUSU:
Sağlıklı beslenme; doğru besini, doğru zamanda ve dengeli tüketmek demektir. Sürekli kalori kısıtlamak metabolizmayı yavaşlatır ve kas kaybına yol açar.
“25 yaşındaki biriyle 45 yaşındaki bir kadının beslenme ihtiyacı aynı değildir. Diyabeti olanla olmayan, masa başı çalışanla aktif yaşayan aynı programı uygulayamaz.”
Uzmanlar, Akdeniz tipi beslenmeyi en sağlıklı model olarak öneriyor:
Paketli ve işlenmiş gıdalardan kaçının
Fast food tüketimini sınırlayın
Mevsim sebze ve meyvelerini tercih edin
DOĞRUSU:
Vitamin ve mineral takviyeleri yalnızca eksiklik varsa faydalıdır. Fazlası ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
“Takviyeler mutlaka kan tahlillerine göre ve doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Gelişigüzel vitamin kullanımı karaciğer ve böbrek hasarına, hatta organ yetmezliğine neden olabilir.”