Dünyada 2025 Böyle Geçti: Trump Dönemi, Suriye, Gazze ve Küresel Gelişmeler

ABD’de Trump Dönemi Başladı

ABD’de 5 Kasım 2024 seçimlerini kazanan Donald Trump, 2016-2020 döneminin ardından ikinci kez başkanlık koltuğuna oturdu. ABD Yüksek Mahkemesi Başkanı John Roberts’ın yönettiği törende yemin eden Trump, ülkenin 47. Başkanı oldu.

ABD’de ayrıca eski Başkan John F. Kennedy suikastıyla ilgili yaklaşık 80 bin sayfalık belge halkın erişimine açıldı. Analistler, belgelerden çığır açacak yeni bir detay çıkma ihtimalinin düşük olduğunu belirtti.

Suriye’de Yeni Dönem

Suriye’de Ahmed Şara, geçiş döneminin cumhurbaşkanı olarak ilan edildi. Şara’nın liderliğinde düzenlenen Zafer Konferansına askeri grup temsilcileri ve Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani katıldı. BM Genel Kurulunda Suriye lideri Şara, Türkiye ve destek veren diğer ülkelere teşekkürlerini iletti.

Avrupa Siyasetinde Öne Çıkanlar

Almanya’da yapılan genel seçimlerde Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU/CSU) yaklaşık yüzde 29 oy oranıyla birinci çıktı. CDU lideri Friedrich Merz, önceliğinin Avrupa’yı güçlendirmek olduğunu ve ABD’den bağımsızlık sağlanacağını açıkladı.

Gazze ve İsrail-İran Gerilimi

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, İsrail’in Gazze’deki saldırıları sonrası BM personelinin sayısını azaltacağını duyurdu. 2025 boyunca Gazze’deki çatışmalar, insani kriz ve ablukayı kırma girişimleri dünya gündemini meşgul etti.

İsrail’in 7 Ekim’de başlattığı saldırılar ve 13 Haziran’da İran’daki nükleer tesislere yönelik operasyonlar, bölgedeki gerilimi artırdı. ABD ve İsrail destek verirken, İran misilleme yaptı. Haziran sonunda ise Trump yönetimi bölgede ateşkes sağlandığını duyurdu.

Gazze’ye insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu, İsrail tarafından engellendi ve bu durum uluslararası tepkilere yol açtı.

Rusya-Ukrayna Görüşmeleri

Rusya ile Ukrayna arasında diplomatik görüşmeler Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleştirildi. Mayıs ayında yapılan ilk görüşmelerde ateşkes sağlanamadı, ancak 1000’er esir değişimi konusunda mutabakat sağlandı. İkinci tur görüşmelerde insani konularda ilerleme kaydedildi.

Ekonomi ve BRICS Genişlemesi

Brezilya, Endonezya’nın BRICS’e tam üye olduğunu duyurdu. ABD ile Çin arasında uygulanan yüksek tarife politikaları Mayıs ayında İsviçre’de yapılan görüşmelerle geçici olarak azaltıldı. Temmuz ayında Stockholm’de taraflar bu anlaşmayı uzatmayı kabul etti.

Katolik Kilisesi ve Papa Seçimi

21 Nisan’da hayatını kaybeden Papa Franciscus’un cenaze töreni 26 Nisan’da gerçekleştirildi. 8 Mayıs’ta ABD’li Kardinal Robert Francis Prevost, Katolik Kilisesi’nin 267. Papası olarak seçildi ve Papa 14. Leo ismini aldı.

Diğer Öne Çıkan Gelişmeler

• ABD’de New York Belediye Başkanı seçilen Zohran Mamdani, şehrin ilk Müslüman belediye başkanı oldu.

• ABD Başkanı Trump ve Suriye Cumhurbaşkanı Şara görüşmesinin ardından Sezar Yasası yaptırımları kısmen askıya alındı.

• BMGK, Gazze’de Barış Kurulu ve Uluslararası İstikrar Gücü kurulmasını öngören ABD tasarısını kabul etti.

• 2025 Nobel Barış Ödülü, demokratik hakları savunduğu için Maria Corina Machado’ya verildi.