|
Tweet |
ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Lideri Xi Jinping arasındaki beklenen görüşme öncesi, ticaret savaşı nadir toprak elementleri üzerinden yeniden alevlendi. ABD’li çip üreticileri Nvidia ve Qualcomm ile yaşanan hukuki sorunların ardından Çin, ihracat kurallarını sıkılaştırarak ABD’yi kızdırdı. Buna yanıt olarak Trump, Çin’e yönelik gümrük vergilerini yüzde 100 artırdı ve teknoloji ticaretine sıkı önlemler getirdi.
Nadir toprak elementleri, yüksek teknoloji ürünlerinde hayati öneme sahip 17 elementten oluşur:
Lantan, Seryum, Praseodim, Neodim, Prometyum, Samaryum, Avrupa, Gadolinyum, Terbiyum, Disprosiyum, Holmyum, Erbiyum, Tulyum, İterbiyum, Lütesyum, İtriyum, Skandiyum.
Bu elementler, akıllı telefonlardan elektrikli araç motorlarına, jet motorlarından radar sistemlerine kadar geniş bir kullanım alanına sahip. Özellikle savunma ve uzay sanayinde kritik öneme sahiptir.
Dünyadaki nadir toprak elementlerinin yaklaşık yüzde 70’i Çin’de çıkarılıyor ve işleme kapasitesinin yüzde 87’si de Çin’e ait. Çin, ihracat kısıtlamalarıyla teknoloji ve savunma sektörlerinde ABD ve AB’yi etkileyecek stratejik bir avantaj sağlıyor.
ABD ve Avrupa ülkeleri, bu elementlerde Çin’e bağımlı ve stoklar hızla tükeniyor. ABD’deki firmaların %75’i stoklarının birkaç ay içinde tükeneceğini belirtiyor.
Türkiye, son yıllarda Batı Anadolu’da önemli nadir toprak rezervleri keşfetti.
Eskişehir Beylikova: 694 milyon tonluk rezerv, yüksek tenörlü nadir toprak elementleri içeriyor.
Rezervde seryum, praseodim ve neodim bulunuyor.
Türkiye, bu rezervleri geliştirmek için ABD ve Çin ile görüşmeler yürüttü. Bloomberg’in haberine göre, Türkiye şimdilerde NATO müttefiki ABD ile stratejik iş birliğini güçlendirme yolunda adımlar atıyor.
Nadir toprak elementleri, sadece teknoloji ve savunma sanayinde değil, diplomatik krizler ve uluslararası ticaret savaşlarında da stratejik bir silah olarak kullanılıyor. ABD, Grönland ve Ukrayna ile yapılan anlaşmalarla bu kritik kaynaklara erişim sağlamaya çalışıyor.
