19 AB ülkesi ve Norveç, Afganların geri gönderilmesini talep ediyor

AB ülkeleri Afganların geri dönüşünü gündeme taşıdı

İçişleri ve Göç Komiseri Magnus Brunner’a hitaben yazılan mektupta, 19 AB ülkesi ve Norveç, Avrupa Komisyonu’ndan Afgan vatandaşlarının gönüllü veya zorla geri gönderilmesi için adımlar atmasını istedi.

Belçika öncülüğünde girişim

Belçika İltica ve Göç Bakanı Anneleen Van Bossuyt, 2021’de Taliban’ın iktidara gelmesinden bu yana resmi bir geri dönüş anlaşmasının bulunmadığını, bu durumun AB ülkelerinin güvenliğini ve iltica politikasına olan kamu güvenini zayıflattığını ifade etti. Girişim, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Güney Kıbrıs, Çekya, Estonya, Finlandiya, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İrlanda, İtalya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Hollanda, Norveç, Polonya, Slovakya ve İsveç tarafından destekleniyor.

Gönüllü ve zorunlu geri dönüş mekanizmaları

Van Bossuyt, AB sınır ajansı Frontex’in gönüllü geri dönüşleri organize etme ve destekleme konusunda daha güçlü bir rol üstlenmesini önerdi. Zorunlu geri dönüşlerde ise tehlikeli veya suçlu olarak kabul edilenlerin öncelikli olması, Avrupa Komisyonu, Dış Eylem Servisi ve ilgili üye devletlerin ortak misyon gerçekleştirmesi önerildi.

Almanya’nın örnek uygulaması ve BM uyarıları

Almanya, Temmuz 2025’te 81 Afgan’ı sınır dışı eden bir uçuş gerçekleştirdi. Ancak BM, Afganistan’ın hâlâ güvenli bir geri dönüş yeri olmadığını belirterek ülkede insan hakları ihlallerinin sürdüğünü vurguladı.

Tartışmalar ve riskler

AB’nin geri dönüş politikası, insan hakları örgütleri ve BM tarafından dikkatle izleniyor. Afganistan’daki durum ve Taliban yönetimiyle yapılacak müzakereler, geri dönüş süreçlerinin güvenli ve yasal çerçevede gerçekleştirilmesi açısından kritik önem taşıyor.